Odszedł Janusz Helfer – autor niezwykłego świadectwa romskiej pamięci
Z głębokim smutkiem przyjęliśmy wiadomość o śmierci Janusza Helfera – fotografa, dokumentalisty i przyjaciela Romów, autora wyjątkowego albumu „Cyganie – Romowie. Zapomniane obrazy”.
Janusz Helfer pozostawił po sobie bezcenny zapis świata, który niemal bezpowrotnie odszedł. Jego fotografie ocaliły od zapomnienia codzienność romskich taborów, wędrowny styl życia, ludzi, ich zwyczaje, więzi i rytm życia wyznaczany przez naturę i kolejne pory roku. Były to obrazy tworzone nie z dystansu obserwatora, lecz z bliskości i prawdziwej przyjaźni – dzięki której mógł ukazać Romów w ich naturalnym środowisku, z szacunkiem i zrozumieniem.
Album „Cyganie – Romowie. Zapomniane obrazy”, wydany w 2005 roku przy współudziale Stowarzyszenia Romów w Polsce – Romskiego Instytutu Historycznego, stał się jednym z najważniejszych fotograficznych świadectw tradycyjnego życia romskiego w Polsce. Fotografie Janusza Helfera zachowały twarze ludzi, których już nie ma, oraz świat, którego nie można dziś odtworzyć inaczej niż poprzez pamięć i obrazy.
Dla społeczności romskiej był nie tylko fotografem. Był człowiekiem, który potrafił dostrzec wartość w tym, co inni często pomijali – w codzienności, prostocie i pięknie życia wędrownego. Jego praca stała się mostem między przeszłością a teraźniejszością, między pamięcią starszych pokoleń a wiedzą tych, którzy dopiero odkrywają historię Romów.
Dzięki niemu fragment romskiego świata został zachowany na zawsze.
Rodzinie i bliskim Janusza Helfera składamy wyrazy głębokiego współczucia.
