O tożsamości bez uprzedzeń. Wernisaż „Rom, Obywatel, Europejczyk w ramach Międzynarodowego Dnia Romów w Bielsku-Białej. Współorganizatorami wydarzenia są Punkt 11 oraz Książnica Beskidzka. Serdeczne podziękowania za zaangażowanie i fantastyczną współpracę.

10.04.2026, Bielsko-Biała – Polska Stolica Kultury 2026 – gościła wyjątkowe wydarzenie poświęcone tożsamości romskiej. Wernisaż i debata w Książnicy Beskidzkiej przyciągnęły licznych mieszkańców, łącząc refleksję historyczną z nowoczesną technologią i tradycyjną muzyką romską.

Spotkanie otworzyła Dyrektor Książnica Beskidzka , Łucja Ruchała, witając gości w przestrzeni otwartej na dialog i wielokulturowość. Głos zabrał również Dyrektor Centrum Historii i Kultury Romów, Władysław Kwiatkowski. Kurator wystawy „Rom, Obywatel, Europejczyk”, prof. Sebastian Kubica, przybliżył proces powstawania prac. Prezentowane plakaty w sugestywny sposób odcinają się od folklorystycznych uproszczeń, stawiając na nowoczesny przekaz wizualny.

„Pokazujemy Romów jako pełnoprawnych obywateli i uczestników współczesnej kultury” – podkreślił dyrektor Kwiatkowski, zaznaczając, że wystawa jest manifestem odejścia od krzywdzących stereotypów.

Wydarzenie miało charakter innowacyjny. Zaprezentowano film historyczny zrealizowany w technologii AI, udowadniając, że o dziedzictwie można mówić językiem przyszłości.

Spotkanie skupiło się na wielowymiarowości bycia Romem we współczesnej Europie. Wśród zaproszonych gości znaleźli się: Dyrektor CHIKR Władysław Kwiatkowski, Historyk, specjalista ds. dziedzictwa kulturowego, Marek Isztok, Studentka wydziału Historii UJ, Sabina Kwiatkowska. Uczestnicy wspólnie szukali odpowiedzi na pytania o granice asymilacji i siłę tradycji. Wypełniona sala pokazuje, jak bardzo potrzebujemy w przestrzeni publicznej merytorycznych dyskusji o wielokulturowości.

Dyskusja szybko wykroczyła poza ramy wykładu. Uczestnicy aktywnie zadawali pytania, dzielili się osobistymi doświadczeniami i wspólnie analizowali społeczne bariery, z którymi mierzy się społeczność romska. To była lekcja empatii i nowoczesnego obywatelstwa.

Wieczór zwieńczył koncert, który zachwycił zgromadzoną publiczność. Józef Jochymczyk Merstein, bard Sinti jazzu i swingu, wraz z czeskim wirtuozem skrzypiec Markiem Balogiem, stworzyli niezapomniane widowisko pełne pasji i energii, ukazujące wielowymiarowość romskiego brzmienia.

Plakat od dekad pełni w Polsce funkcję „gazety ściennej” o wysokiej wartości artystycznej. Wykorzystanie tej formy do opowieści o Romach to powrót do najlepszych tradycji polskiej szkoły plakatu w służbie ważnych spraw społecznych.

Dziękujemy wszystkim za obecność i inspirującą dyskusję. Szczególne podziękowania dla Książnica Beskidzka i Punkt 11 za gościnność oraz za wsparcie merytoryczne i organizacyjne. Wydarzenie zrealizowano dzięki wsparciu mecenasa – Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego

Wystawa na Placu Wojska Polskiego w Bielsku Białej do obejrzenia do 10.05.2026