Fotografie Janusza Helfera
PDF do pobrania. Fotografie Janusza Helfera
„Cyganie ̶ Romowie. Zapomniane obrazy”
Wystawa „Cyganie ̶ Romowie. Zapomniane obrazy” składa się z cyklu fotografii dokumentujących życie codzienne grup romskich w Polce w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku.
Fotografie tworzące ekspozycję są ostatnim uratowanym skrawkiem świata i wędrownego stylu życia Romów, który bezpowrotnie już minął. Pokazują zwyczajność romskiego życia, jego zharmonizowanie ze zmianami pór roku, życie zgodne z rytmem przyrody i w sposób oczywisty pogodzenie z tym rytmem. Ta oczywistość zmian pór roku i temperatury wyznaczała rytm romskiego funkcjonowania, pokazywała pewną harmonię życia zgodnego z naturą.
Janusz Helfer, krakowski fotografik, który zafascynowany kulturą romską utrwalił fragmenty życia i obrazki tego coraz bardziej odchodzącego w niepamięć świata.
Fotografie Janusza Helfera są reportażem życia taborowego Romów, które zakończyło się wraz z przymusowym osiedleniem tej społeczności w latach powojennych.
„Osiedlenie nie unicestwiło wędrowców, choć dramatycznie zmieniło ich życie, nie odcięło ich od korzeni własnej tradycji. Fotografie, nie były przez długi czas publikowane, choć wielu Romów znało je, sięgało do nich, by wspomnieć czas miniony, a przede wszystkim ludzi – krewnych, znajomych, z których wielu już nie żyje. Teraz zdecydowali, że czas pokazać je innym. (…)
„Wędrowanie, leśne obozowiska, wozy mieszkalne, handel końmi, sprzedaż patelni, muzykowanie, wróżba, długie spódnice kobiet – to elementy wizerunku Romów w nieromskiej świadomości. Na tyle powszechne i mocno wdrukowane w świadomość, że do tych cech odwołują się – przyswoiwszy je – także sami Romowie; na przykład zamieszkujący tereny górskie – którzy nie wędrowali, nie mieli wozów mieszkalnych, nie zajmowali się wróżbą ani kotlarstwem czy handlem końmi. Ale wiedza potoczna zawiera przecież często – prócz uprzedzeń wobec odmienności i negatywnych sądów – także motywy wynikające z obserwacji, sytuacji podpatrzone. Wędrowanie, tabory, leśne obozowiska są nie tylko fragmentem wizerunku tej grupy w oczach nie-Romów, są także fragmentem rzeczywistości przeżywanej, fragmentem prawdziwej historii tej zbiorowości w Polsce”.
Liczba plansz – 40 szt.
Liczba kufrów – 2szt.
